این نوع تعاونی برای بسیج سرمایه‌ی محلی در جهت طرح‌های عمرانی و توسعه‌ای یک شهرستان طراحی شده؛ اعضای آن معمولاً ساکنان یا صاحبان کسب‌وکار همان منطقه‌اند که منافع مستقیم در توسعه‌ی زیرساخت محلی دارند.
حوزه‌های فعالیت رایج
- مشارکت در تأمین مالی طرح‌های زیرساختی محلی (جاده، آب‌رسانی، فضای عمومی)
- سرمایه‌گذاری مشترک در پروژه‌های اقتصادی با منفعت مستقیم برای شهرستان
- هماهنگی با شورای شهر/شهرستان و نهادهای محلی برای اولویت‌بندی طرح‌ها
تفاوت با تعاونی سهامی عام و فراگیر ملی
| معیار | سهامی عام | فراگیر ملی | توسعه و عمران شهرستانی |
|---|---|---|---|
| محدوده‌ی جغرافیایی | می‌تواند سراسری باشد | سراسر کشور | یک شهرستان مشخص |
| هدف اصلی | جذب سرمایه‌ی عمومی | هدف اجتماعی مشخص | توسعه‌ی زیرساخت محلی |
| ساعت آموزشی استاندارد | ۵۵+۴۵ | ۱۰ | ۲۵ |
نکته: در تعاونی توسعه و عمران شهرستانی، هماهنگی اولیه با نهادهای محلی (شهرداری/فرمانداری) پیش از ثبت رسمی معمولاً فرآیند تصویب طرح‌ها را در مجمع عمومی هموارتر می‌کند، هرچند از نظر قانونی شرط تشکیل نیست.