تقسیم سود و زیان، ورود و خروج شریک و تصفیه‌ی شرکت‌های غیرسهامی

تقسیم سود در شرکت‌های غیرسهامی معمولاً به یکی از دو روش انجام می‌شود.

روش‌های تقسیم سود

• نسبت ثابت یا معین: درصدهای از پیش توافق‌شده در شرکت‌نامه (مثلاً بدون توجه به سرمایه)
• نسبت سرمایه: متناسب با سهم هر شریک از کل سرمایه

مثال: سود خالص ۲۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، سرمایه‌ها به نسبت ۴۰٪/۳۵٪/۲۵٪: سهم شریک الف = ۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰، شریک ب = ۷۰٬۰۰۰٬۰۰۰، شریک ج = ۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال — این مبالغ در بستانکار حساب جاری هر شریک ثبت می‌شوند.

ورود و خروج شریک

وقتی شریک جدیدی با پرداخت مبلغی بیش از سهم‌الشرکه‌ی دفتری وارد شرکت می‌شود، مازاد پرداختی معمولاً به‌عنوان سرقفلی شناسایی و بین شرکای قدیمی (به نسبت سرمایه یا توافق) تقسیم می‌شود؛ اگر شریک بدون تجدید ارزیابی دارایی‌ها وارد شود، فقط حساب سرمایه‌ی او باز و حساب‌های سایرین دست‌نخورده می‌ماند. خروج شریک هم به همین منطق، با محاسبه‌ی دقیق سهم او از سرمایه و سود انباشته، تسویه می‌شود.

انحلال و تصفیه

هنگام انحلال، دارایی‌ها فروخته (به قیمت دفتری، بیشتر یا کمتر از آن)، بدهی‌ها تسویه و باقیمانده بین شرکا به نسبت سرمایه تقسیم می‌شود؛ اگر سهم زیانِ یک شریک از فروش دارایی‌ها بیشتر از سرمایه‌ی او باشد، وی موظف به جبران کسری از دارایی شخصی خویش است.