پیش از ثبتِ هر رویدادِ مالی، باید چند «قاعده‌ی بازی» را پذیرفت که پایه‌ی کل سیستمِ حسابداری‌اند.
مفروضاتِ بنیادی
- فرضِ تفکیکِ شخصیت: حساب‌های شخصیِ مالک از حساب‌های واحدِ اقتصادی کاملاً جداست
- فرضِ تداومِ فعالیت: فرض می‌شود واحد در آینده‌ی قابلِ پیش‌بینی به فعالیتش ادامه می‌دهد
- فرضِ دوره‌ی مالی: عمرِ واحد به دوره‌های زمانیِ (معمولاً یک‌ساله) تقسیم می‌شود تا بشود سود هر دوره را سنجید
- فرضِ واحدِ پول: همه‌ی رویدادها با یک واحدِ پولیِ مشترک (در ایران، ریال) اندازه‌گیری می‌شوند
اصول و میثاق‌های مهم
- اصلِ بهای تمام‌شده‌ی تاریخی: دارایی‌ها معمولاً به قیمتِ خریدِ واقعی ثبت می‌شوند، نه ارزشِ روز
- اصلِ تحققِ درآمد: درآمد وقتی شناسایی می‌شود که فرایندِ کسبِ آن عملاً کامل شده باشد
- اصلِ تطابق: هزینه‌های هر دوره باید در برابرِ درآمدِ همان دوره ثبت شوند
- میثاقِ افشا: اطلاعاتِ بااهمیت باید کامل و شفاف در گزارش‌ها بیاید
- میثاقِ محافظه‌کاری: در شرایطِ تردید، زیانِ محتمل زودتر شناسایی می‌شود تا سودِ محتمل
انواعِ واحدهای اقتصادی هم از نظرِ مالکیت متفاوت‌اند: تک‌مالکی (یک نفر مالک است)، مشارکتی/تضامنی (چند شریک) و سهامی (سرمایه به سهام تقسیم شده).
نکته‌ی عملی: وقتی صاحبِ یک مغازه پولِ شخصی‌اش را برای خرجِ خانه از صندوقِ مغازه بردارد، این «برداشت» است، نه هزینه‌ی کسب‌وکار — دقیقاً همان فرضِ تفکیکِ شخصیت در عمل.