وقتی موادِ یک قلم در چند نوبت و با چند قیمتِ متفاوت خریداری شود، برای تعیینِ بهای موادِ مصرفی باید یکی از این سه روش را انتخاب کرد.
مثال (روشِ دائمی): موجودیِ اولیه: ۱۰۰ واحد × ۱٬۰۰۰ تومان. خرید: ۱۰۰ واحد × ۱٬۲۰۰ تومان. مصرف: ۱۵۰ واحد.
| روش | محاسبه‌ی بهایِ ۱۵۰ واحدِ مصرفی | نتیجه |
|---|---|---|
| FIFO (اولین وارد، اولین خارج) | ۱۰۰ واحد از موجودیِ قدیمی×۱٬۰۰۰ + ۵۰ واحد از خریدِ جدید×۱٬۲۰۰ | ۱۶۰٬۰۰۰ تومان |
| LIFO (آخرین وارد، اولین خارج) | ۱۰۰ واحد از خریدِ جدید×۱٬۲۰۰ + ۵۰ واحد از موجودیِ قدیمی×۱٬۰۰۰ | ۱۷۰٬۰۰۰ تومان |
| میانگینِ موزون | قیمتِ میانگین = (۱۰۰×۱٬۰۰۰ + ۱۰۰×۱٬۲۰۰) ÷ ۲۰۰ = ۱٬۱۰۰ تومان؛ ۱۵۰×۱٬۱۰۰ | ۱۶۵٬۰۰۰ تومان |
چرا نتیجه‌ها فرق می‌کند؟
در دوره‌ی تورمی (قیمت‌ها رو به افزایش)، FIFO کمترین بهای موادِ مصرفی و بالاترین موجودیِ پایانی را نشان می‌دهد؛ LIFO عکسِ آن است. انتخابِ روش روی سودِ گزارش‌شده و مالیاتِ محاسبه‌شده اثرِ مستقیم دارد.