مغز برای تصمیمگیری سریع میانبر میسازد؛ این میانبرها در زندگی روزمره مفیدند، اما در بازاری با ریسک و عدم قطعیت خطا تولید میکنند. به این خطاهای منظم «سوگیری شناختی» میگوییم.
سوگیریهای رایج
| سوگیری | معنا | نمونه در معامله |
|---|---|---|
| تأییدگرایی | جستوجوی شواهد موافق باور خود | فقط خواندن تحلیلهای صعودی پس از خرید |
| لنگر انداختن | چسبیدن به یک عدد مرجع | «تا قیمت خرید برنگردد نمیفروشم» |
| اثر تمایل | فروش زودهنگام سودها و نگهداشتن زیانها | بستن معامله با ۲٪ سود و تحمل ۲۰٪ زیان |
| هزینهٔ هدررفته | ادامه دادن چون قبلاً هزینه کردهایم | اضافهکردن پول به معاملهٔ شکستخورده |
| اعتمادبهنفس بیشازحد | دستکمگرفتن ریسک پس از چند برد | افزایش اهرم پس از یک سری موفق |
| اثر گله | پیروی از جمع | خرید در اوج هیجان بازار |
راه مقابله
- نوشتن قوانین ورود و خروج پیش از معامله.
- چکلیست قبل از ورود و ژورنال پس از خروج.
- دنبالکردن عمدی شواهد مخالف: «چه چیزی سناریوی من را باطل میکند؟»
یادآوری: سوگیریها را نمیتوان خاموش کرد؛ فقط میتوان با قوانین و ثبت رفتار اثر آنها را کم کرد.
