معاملات CFD (قرارداد تفاضلی، Contract for Difference) نوعی قراردادِ مشتقه است که مشکل اصلیِ معاملاتِ آتیِ سنتی را حل میکند: در یک قراردادِ آتیِ کلاسیک، طرفین به قیمتی ثابت برای تحویل در آینده متعهد میشوند؛ اگر قیمتِ واقعی در سررسید بهشدت تغییر کند، یک طرف متضرر میشود بدون اینکه تعهدی برای جبرانِ آن وجود داشته باشد — همین ریسک باعث میشد در دورههای تورمی، فروشندگان از ورود به بازارهای آتی خودداری کنند.
در CFD برخلافِ قراردادِ آتی، خریدار و فروشنده مالکیتِ دارایی فیزیکی را مبادله نمیکنند؛ بلکه صرفاً بر سرِ تفاوتِ قیمتِ دارایی بین لحظهی باز و بستهشدنِ معامله تسویه میکنند. همین ویژگی، CFD را به ابزاری برای معاملهی دوطرفه تبدیل کرده است: میتوان هم از افزایشِ قیمت (خرید) و هم از کاهشِ قیمت (فروش) یک دارایی سود برد، بدون نیاز به تملکِ واقعیِ آن.
تفاوت CFD با بازار دوطرفهی سنتی
در بازارهای دوطرفهی سنتیِ سهام، برای فروشِ استقراضی باید سهم را قرض گرفت؛ در CFD چنین وابستگیای وجود ندارد و میتوان طیف وسیعی از داراییها — سهام، کالا، شاخص، اوراق قرضه — را بدونِ تملکِ فیزیکی معامله کرد. همین ویژگی، CFD را به یکی از انعطافپذیرترین ابزارهای بازارهای مالی بینالمللی تبدیل کرده است.