قیمت هر بازار پیش از هر چیز توسط اصل عرضه و تقاضا تعیین میشود. عرضه یعنی چه میزان از یک دارایی برای خرید در دسترس است؛ اگر تقاضا زیاد و عرضه محدود باشد، قیمت افزایش مییابد و بالعکس.
عاملین اقتصادی را میتوان در سه گروه دستهبندی کرد: تولیدکننده (عرضهکننده)، مصرفکننده (تقاضاکننده) و واسطه. قانون عرضه بیان میکند که با افزایش قیمت یک کالا، تولیدکنندگان انگیزهی بیشتری برای تولید و عرضهی آن پیدا میکنند، زیرا سودآوری بالاتری در انتظار آنهاست. در مقابل، با کاهش قیمت، تمایل تولیدکننده به عرضه کاهش مییابد چون توجیه اقتصادی تولید کمتر میشود. این رابطهی مستقیم میان قیمت و عرضه، یکی از پایهایترین قوانین اقتصاد خرد است و در تحلیل بازارهای مالی نیز کاربرد دارد. در بازار ارز نیز همین منطق در قالب عرضهی نقدینگی از سوی بانکهای مرکزی و مؤسسات مالی بزرگ دیده میشود.

این تصویر نشان میدهد که هر یک از سه گروهِ عاملین اقتصادی، در برابر تغییر قیمت واکنش متفاوتی از خود نشان میدهند. تولیدکنندگان با افزایش قیمت، تمایل بیشتری به عرضه پیدا میکنند و برعکس. مصرفکنندگان دقیقاً واکنشی معکوس دارند: با افزایش قیمت، تقاضای آنها کاهش و با کاهش قیمت، تقاضایشان افزایش مییابد. واسطهها نیز بسته به موقعیت خود، گاه در نقش خریدار و گاه در نقش فروشنده ظاهر میشوند و همین امر، نقدشوندگی بازار را افزایش میدهد. درک این واکنشهای متقابل، پایهی اصلی تحلیل بنیادین قیمت در هر بازار مالی است.


جدول بالا رابطهی معکوس میان قیمت و تقاضا را بهصورت عددی نشان میدهد: با کاهش پلکانی قیمت کالا، مقدار تقاضاشده در هر پله افزایش مییابد. این الگو همان قانون تقاضا در اقتصاد خرد است که برخلاف قانون عرضه، رابطهای معکوس با قیمت دارد. در بازارهای مالی نیز افت قیمت یک دارایی معمولاً با افزایش حجم خرید معاملهگران همراه میشود که به آن «تقاضای فرصتطلبانه» گفته میشود. ترسیم این دادهها در قالب نمودار، همان منحنی نزولی تقاضاست که در ادامهی درس بررسی میشود. تسلط بر خواندن چنین جدولهایی، پایهی تحلیل عرضه و تقاضا در سطوح پیشرفتهتر است.

با افزایش قیمت، تولیدکنندگان به افزایش تولید ترغیب میشوند (عرضه بیشتر)، اما مصرفکنندگان تمایل کمتری به خرید پیدا میکنند (تقاضای کمتر)؛ این تقابل در نهایت به تعادل قیمتی میرسد.

نقطهی E، محل توافق قیمتی خریدار و فروشنده و «تعادل بازار» است: عرضهکنندگان تمایل به افزایش قیمت و تقاضاکنندگان تمایل به کاهش قیمت دارند و در نهایت در یک قیمت به توافق میرسند. در این نقطه، مقدار عرضهشده دقیقاً برابر با مقدار تقاضاشده است و بازار در حالت تعادل موقت قرار میگیرد. هرگونه انحراف از این نقطه — چه مازاد عرضه و چه مازاد تقاضا — نیروهای بازار را بهسمت بازگشت به تعادل هدایت میکند. در بازارهای مالی، این نقطهی تعادل بهطور پیوسته در حال جابهجایی است، زیرا اخبار، انتظارات و نقدینگی بهطور مداوم منحنیهای عرضه و تقاضا را جابهجا میکنند.
مفهوم بازار گاوی و خرسی

وقتی بازار رو به رشد باشد و روند صعودی داشته باشد، اصطلاحاً بازار گاوی گفته میشود؛ برعکس، وقتی قیمت روند نزولی دارد و رکود بر اقتصاد حاکم است، با بازار خرسی روبهرو هستیم. وقتی گاوها (خریداران) از خرسها (فروشندگان) بیشتر باشند، تقاضا از عرضه پیشی میگیرد و بازار صعودی میشود؛ در حالت عکس، بازار نزولی شکل میگیرد.