نرخِ تغییر یا Rate of Change (ROC) یک نوسانگرِ مومنتومِ ساده است که درصدِ تغییرِ قیمتِ فعلی نسبت به قیمتِ N دورهی قبل (معمولاً ۹ تا ۱۴ دوره) را اندازه میگیرد و حولِ خطِ صفر نوسان میکند.
نواحیِ کلیدی
- بالایِ خطِ صفر: قیمتِ فعلی از N دورهی قبل بالاتر است، یعنی مومنتومِ صعودی
- زیرِ خطِ صفر: قیمتِ فعلی از N دورهی قبل پایینتر است، یعنی مومنتومِ نزولی
- مقادیرِ افراطی نسبت به تاریخچهیِ خودِ نماد: میتواند نشانهیِ اشباعِ کوتاهمدت باشد
- واگراییِ ROC با قیمت: هشدارِ کاهشِ شتابِ روند پیش از تغییرِ جهت
کاربردِ تحلیلی: چون ROC سرعتِ تغییرِ قیمت را نسبت به گذشته میسنجد، برایِ تشخیصِ کاهش یا افزایشِ شتابِ یک روند (نه لزوماً تغییرِ جهتِ فوری) مفید است؛ عبورِ ROC از خطِ صفر گاهی همزمان با شروعِ یک روندِ تازه رخ میدهد و میتواند در کنارِ یک ابزارِ روند مثلِ میانگینِ متحرک تفسیر شود.
نکتهی عملی در بورس: با توجهبه دامنهی نوسانِ روزانه، ROC در بورسِ تهران معمولاً بهکندی به سمتِ مقادیرِ افراطی حرکت میکند؛ رسیدنِ سریعِ آن به سطوحِ بالا در چند روزِ متوالی میتواند نشانهیِ صفخریدهایِ پیاپی و هیجانِ کوتاهمدت باشد، نه لزوماً روندِ بنیادین.