حق بیمه‌ی تأمین اجتماعی در ایران روی حقوق مشمول بیمه محاسبه می‌شود و سه تکه دارد که فقط یکی از آن‌ها از حقوق کارکن کم می‌شود.
| جزء | نرخ | پرداخت‌کننده | اثر بر فیش حقوقی |
|---|---|---|---|
| سهم بیمه‌شده (کارگر) | ۷٪ | از حقوق کارکن | کسر می‌شود |
| سهم کارفرما | ۲۰٪ | کارفرما | کسر نمی‌شود، هزینه‌ی شرکت است |
| بیمه‌ی بیکاری | ۳٪ | کارفرما | کسر نمی‌شود، هزینه‌ی شرکت است |
| جمع | ۳۰٪ | — | ۷٪ کسر + ۲۳٪ هزینه |
دو اشتباه رایج
- کسر کردن کل ۳۰٪ از حقوق کارکن — نادرست است؛ فقط ۷٪ سهم اوست
- محاسبه‌ی بیمه روی حقوق ناخالص — نادرست است؛ اقلامی مانند حق اولاد و عیدی از پایه‌ی بیمه خارج‌اند
کف و سقف دستمزد
پایه‌ی محاسبه‌ی بیمه نمی‌تواند از حداقل دستمزد مصوب شورای عالی کار کمتر و از سقف دستمزد مشمول بیمه (چند برابر حداقل دستمزد، مصوب هر سال) بیشتر باشد. برای حقوق‌های بالا، مازاد بر سقف از محاسبه‌ی بیمه کنار گذاشته می‌شود — در حالی که همان مازاد همچنان مشمول مالیات است.
مثال: اگر حقوق مشمول بیمه‌ی یک کارمند در یک ماه ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال باشد: سهم کارگر ۷٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال از فیش او کسر می‌شود و شرکت ۲۳٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال دیگر (۲۰٪ + ۳٪) به‌عنوان هزینه می‌پردازد؛ یعنی جمعاً ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال به سازمان تأمین اجتماعی واریز می‌شود.