بخشِ آخرِ کارِ ذیحسابی، ثبتِ انواعِ هزینه و مدیریتِ حساب‌هایِ مستقلِ ویژه‌ای مثلِ وجوهِ اوراقِ بهادار است — منابعی که به‌دلیلِ ماهیتِ خاصشان از سایرِ اعتباراتِ دستگاه جدا نگه داشته می‌شوند.
انواع هزینه در حسابداری دولتی
- هزینه‌یِ جاری (حقوق، خرید کالا و خدمات)
- هزینه‌یِ سرمایه‌ای/عمرانی
- کمک‌ها و انتقالاتِ بلاعوض به سایرِ اشخاص یا نهادها
اصول انجام عملیات مالی و نحوه پرداخت‌ها
هر پرداخت باید در چارچوبِ همان توالیِ تشخیص → تأمینِ اعتبار → تعهد → تسجیل → حواله → پرداخت انجام شود (همان مراحلی که در سطحِ بودجه دیده شد)؛ ذی‌حساب در همین مرحله، صحتِ رعایتِ توالی را کنترل و امضا می‌کند.
حساب‌های مستقل برای وجوه اوراق بهادار و سازمان‌های متمرکز
وجوهِ حاصل از اوراقِ بهادارِ دولتی (مثلِ اوراقِ مشارکت) در حسابی کاملاً مستقل نگهداری می‌شود تا مصرفِ آن فقط برایِ همان هدفِ قانونیِ انتشارِ اوراق باشد؛ به همین شکل، سازمان‌هایِ متمرکز (که چند واحدِ زیرمجموعه دارند) هم برایِ هر زیرمجموعه حسابِ مستقلِ خودش را نگه می‌دارند تا گزارش‌گیریِ تفکیکی ممکن بماند.
نکته: اصولِ عملیاتِ حسابداریِ اوراقِ بهادار، همان اصولِ عمومیِ «حساب‌هایِ مستقل» است که در سطحِ سوم دیدیم؛ تنها فرق این‌جاست که منبعِ وجه، به‌جایِ بودجه‌یِ عمومی، بازارِ اوراقِ بهادار است.