برخی دستگاه‌هایِ دولتی مجازند بخشی از درآمدِ حاصل از خدماتِ خودشان (مثلِ عوارض، صدورِ مجوز، شهریه) را مستقیماً برایِ هزینه‌هایِ مشخصی مصرف کنند — به این نوع درآمد، «درآمدِ اختصاصی» می‌گویند، در برابرِ «درآمدِ عمومی» که یکجا به خزانه واریز می‌شود.
اصول ثبت درآمد و هزینه اختصاصی
- درآمدِ اختصاصی در حسابی مستقل از درآمدِ عمومی ثبت می‌شود
- هزینه از محلِ درآمدِ اختصاصی، فقط تا سقفِ همان درآمدِ وصول‌شده مجاز است، نه بیشتر
- پیوندِ مستقیمِ «درآمد → هزینه» باید در دفاتر قابلِ ردیابی بماند
موازنه حساب درآمد اختصاصی
موازنه یعنی مقایسه‌یِ جمعِ درآمدِ وصول‌شده با جمعِ هزینه‌یِ انجام‌شده از همان محل، برای اطمینان از این‌که هزینه از سقفِ درآمد عبور نکرده است.
| سرفصل | مبلغ (میلیون ریال) |
|---|---|
| درآمدِ اختصاصیِ وصول‌شده | ۴۲۰ |
| هزینه‌یِ انجام‌شده از همین محل | ۳۸۰ |
| مانده‌یِ قابلِ مصرفِ باقی‌مانده | ۴۰ |
بستن حساب در پایان سال
در پایانِ سالِ مالی، حسابِ درآمدِ اختصاصی مانندِ سایرِ حساب‌هایِ موقت بسته و ماندهٔ آن — بر اساسِ مقرراتِ همان دستگاه — یا به سالِ بعد منتقل، یا تسویه می‌شود.
نکته: برخلافِ درآمدِ عمومی که مستقیماً برایِ خزانه است و ارتباطی به هزینه‌هایِ دستگاهِ خاص ندارد، درآمدِ اختصاصی یک «حلقه‌یِ بسته» بینِ همان دستگاه و همان نوعِ خدمت است — این تفاوت مهم‌ترین نکته‌یِ این سطح است.