وقتی یک واحد صنفی سهم قابل‌توجهی (معمولاً ۲۰ تا ۵۰ درصد) از سرمایه‌ی واحد تجاری دیگری را در اختیار دارد، آن واحد «وابسته» تلقی می‌شود و سرمایه‌گذاری در آن باید به «روش ارزش ویژه» ثبت شود: سرمایه‌گذاری ابتدا به بهای تمام‌شده ثبت می‌شود، سپس هر سال به‌اندازه‌ی سهم سرمایه‌گذار از سود واحد وابسته افزایش، و به‌اندازه‌ی سود سهام دریافتی کاهش می‌یابد.
مثال ثبت به روش ارزش ویژه
| شرح | بدهکار | بستانکار |
|---|---|---|
| سهم ۳۰٪ از سود ۵۰,۰۰۰,۰۰۰ ریالی واحد وابسته (۱۵,۰۰۰,۰۰۰) | سرمایه‌گذاری در واحد وابسته ۱۵,۰۰۰,۰۰۰ | درآمد سرمایه‌گذاری ۱۵,۰۰۰,۰۰۰ |
| دریافت سود سهام نقدی ۶,۰۰۰,۰۰۰ ریال | بانک ۶,۰۰۰,۰۰۰ | سرمایه‌گذاری در واحد وابسته ۶,۰۰۰,۰۰۰ |
نکته: در روش ارزش ویژه، سود شناسایی‌شده به سرمایه‌گذاری اضافه و دریافت سود سهام از آن کسر می‌شود؛ به این ترتیب مانده‌ی حساب سرمایه‌گذاری همواره سهم واقعی از خالص دارایی‌های واحد وابسته را نشان می‌دهد.