فعالیت واحدهای صنفی در ایران تابع «قانون نظام صنفی کشور» است که چند تعهد مستقیم بر حسابداری واحد تحمیل می‌کند: دریافت و نگهداری پروانه‌ی کسب معتبر، ثبت به‌موقع حق عضویت اتحادیه به‌عنوان هزینه یا پیش‌پرداخت، صدور صورت‌حساب رسمی برای هر فروش، و همکاری در بازرسی‌های دوره‌ای اتحادیه از دفاتر. عدم رعایت این موارد می‌تواند به تعلیق پروانه‌ی کسب منجر شود.
تعهدات اصلی حسابداری واحد صنفی طبق قانون نظام صنفی
| تعهد | اثر حسابداری |
|---|---|
| پرداخت حق عضویت سالانه‌ی اتحادیه | ثبت به‌عنوان هزینه‌ی اداری دوره |
| صدور صورت‌حساب رسمی برای هر فروش | مستندسازی درآمد برای اظهارنامه‌ی مالیاتی |
| نگهداری دفاتر قانونی به مدت قانونی | آماده‌بودن دفاتر برای بازرسی اتحادیه/مالیات |
نکته: نگهداری دفاتر منظم، نه‌تنها یک الزام قانونی است بلکه در بازرسی‌های اتحادیه و ممیزی مالیاتی، اولین چیزی است که بررسی می‌شود.