«تراز آزمایشی» فهرستی از تمام حساب‌های دفتر کل به‌همراه مانده‌ی بدهکار یا بستانکار هر یک است که در پایان دوره (یا هر زمان دلخواه) تهیه می‌شود تا از برابری جمع مانده‌های بدهکار و بستانکار اطمینان حاصل شود. برابری این دو ستون شرط لازم برای صحت دفاتر است، اما شرط کافی نیست؛ برخی خطاها (مانند ثبت یک رویداد در حساب اشتباه با مبلغ درست) تراز را به هم نمی‌زنند و باید با بازبینی دقیق‌تر کشف شوند.
نمونه‌ی خلاصه‌ی تراز آزمایشی (ارقام به ریال)
| نام حساب | بدهکار | بستانکار |
|---|---|---|
| صندوق | ۳۵,۰۰۰,۰۰۰ | — |
| موجودی کالا | ۶۰,۰۰۰,۰۰۰ | — |
| حساب‌های پرداختنی | — | ۲۲,۰۰۰,۰۰۰ |
| سرمایه | — | ۷۳,۰۰۰,۰۰۰ |
| جمع | ۹۵,۰۰۰,۰۰۰ | ۹۵,۰۰۰,۰۰۰ |
نکته: اگر جمع دو ستون برابر نبود، ابتدا تفاضل را محاسبه کنید؛ اگر تفاضل بر ۹ بخش‌پذیر بود، احتمال زیاد خطا از نوع «جابجایی ارقام» (مانند نوشتن ۵۴ به‌جای ۴۵) است.