محاسبه و تقسیم سود در تعاونی، به‌دلیل ماهیت غیرانتفاعی‌محور آن، تابع مقررات خاصی است که با شرکت سهامی متفاوت است.
محاسبه‌ی سود و زیان
ابتدا سود یا زیان دوره از تفاضل درآمدها و هزینه‌های تعاونی (شامل حق‌الزحمه‌ی کارکنان و کسورات قانونی مثل بیمه و مالیات) محاسبه می‌شود.
ذخایر پیش از تقسیم سود
- ذخیره‌ی قانونی: درصد مشخصی که طبق مقررات باید هر سال کنار گذاشته شود
- ذخیره‌ی احتیاطی: برای پوشش ریسک‌های احتمالی آتی
- ذخیره‌ی عمومی و سایر ذخایر: بنا به تصویب مجمع عمومی برای توسعه یا اهداف رفاهی اعضا
تقسیم باقیمانده
پس از کسر ذخایر، باقیمانده‌ی سود بین اعضا تقسیم می‌شود — معمولاً نه فقط بر اساس سهم‌الشرکه، بلکه با درنظرگرفتن میزان استفاده‌ی هر عضو از خدمات تعاونی طی سال، که یکی از تفاوت‌های اصلی تعاونی با شرکت سهامی است.
مثال: اگر سود قابل‌تقسیم ۵۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال باشد و طبق اساسنامه ۱۰٪ به ذخیره‌ی قانونی و ۵٪ به ذخیره‌ی احتیاطی اختصاص یابد، فقط ۴۲۵٬۰۰۰٬۰۰۰ ریالِ باقیمانده بین اعضا تقسیم می‌شود.