شرکت تعاونی سازمانی است متشکل از اشخاص حقیقی یا حقوقی که برای رفع نیازهای مشترک اقتصادی اعضا (نه صرفاً سودآوری سرمایه) تشکیل می‌شود.
انواع رایج تعاونی
- تعاونی مصرف: تأمین کالا/خدمات مورد نیاز اعضا با قیمت مناسب
- تعاونی‌های تولید: تولید مشترک کالا یا خدمات توسط اعضا
- تعاونی‌های کشاورزی و روستایی
- تعاونی‌های کار و پیشه
ارکان تعاونی
- مجمع عمومی (عادی و فوق‌العاده): بالاترین رکن تصمیم‌گیری
- هیئت مدیره: اداره‌ی جاری امور تعاونی
- بازرسان: نظارت بر عملکرد مالی و اجرایی هیئت مدیره
تشکیل تعاونی نیازمند مجمع عمومی مؤسس، تنظیم اساسنامه و ثبت رسمی است؛ شرایط عضویت (مانند حداقل سن، اشتغال در حوزه‌ی مربوطه) هم در اساسنامه تعیین می‌شود.
نکته: برخلاف شرکت سهامی که حق رأی هر سهامدار متناسب با تعداد سهام اوست، در تعاونی معمولاً اصل «هر عضو، یک رأی» حاکم است — صرف‌نظر از میزان سهم‌الشرکه.