بر مبنای ارتباط با محصول
| نوع | تعریف | مثال |
|---|---|---|
| هزینه‌ی مستقیم | مستقیماً و بدون سرشکن‌کردن به یک محصولِ مشخص ردیابی می‌شود | پارچه‌ی یک پیراهنِ مشخص |
| هزینه‌ی غیرمستقیم | بینِ چند محصول مشترک است و باید سرشکن (تسهیم) شود | برقِ کل کارگاه |
بر مبنای حجمِ تولید (رفتارِ هزینه)
| نوع | رفتار با تغییرِ حجمِ تولید | مثال |
|---|---|---|
| هزینه‌ی ثابت | در بازه‌ای مشخص از حجمِ تولید، تغییر نمی‌کند | اجاره‌ی کارگاه، حقوقِ ثابتِ مدیر |
| هزینه‌ی متغیر | مستقیماً و متناسب با حجمِ تولید تغییر می‌کند | موادِ مصرفی، دستمزدِ کارگرِ قطعه‌کار |
| هزینه‌ی نیمه‌متغیر (مختلط) | یک بخشِ ثابت + یک بخشِ متغیر دارد | قبضِ برق (اشتراکِ ثابت + مصرف) |
مثال: اجاره‌ی کارگاه ماهانه ۲۰ میلیون تومان (ثابت) است. اگر این ماه ۱٬۰۰۰ واحد تولید شود، سهمِ اجاره از هر واحد ۲۰٬۰۰۰ تومان است؛ اگر ۲٬۰۰۰ واحد تولید شود، سهمِ هر واحد به ۱۰٬۰۰۰ تومان کاهش می‌یابد — بدونِ آنکه خودِ اجاره تغییر کرده باشد. این رفتار، دقیقاً تعریفِ هزینه‌ی ثابت است.