گزارش مالی تعاونی با گزارش مالی یک شرکت سهامی معمولی یکسان نیست، چون تعاونی‌ها زیرِ مجموعه‌ی «قانون بخش تعاون» و آیین‌نامه‌های وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اداره می‌شوند، نه فقط قانون تجارت.
منابع قانونی که باید شناخت
- قانون بخش تعاونی اقتصاد جمهوری اسلامی ایران و اصلاحیه‌های آن
- اساسنامه‌ی نمونه‌ی تعاونی‌ها که نحوه‌ی تقسیم سود، ذخایر قانونی و اختیارات هیئت‌مدیره را تعیین می‌کند
- آیین‌نامه‌های مالی و حسابداری مصوب وزارت تعاون برای فعالیت‌های خاص هر نوع تعاونی
چند تفاوت کلیدی با شرکت سهامی
| موضوع | شرکت سهامی | تعاونی |
|---|---|---|
| واحد سرمایه | سهم | سهم‌الشرکه |
| حق رأی | به نسبت سهام | هر عضو یک رأی |
| ذخیره‌ی اجباری | ذخیره قانونی طبق قانون تجارت | ذخیره قانونی و ذخیره احتیاطی طبق قانون تعاون |
نکته: تنظیم‌کننده‌ی گزارش مالی تعاونی باید پیش از هر عدد، ابتدا اساسنامه‌ی همان تعاونی را بخواند؛ چون درصد ذخایر و نحوه‌ی تقسیم سود از یک تعاونی به تعاونی دیگر می‌تواند فرق کند.