در بازار سرمایه، تحلیل برای پاسخ به دو پرسش به کار میرود: «چه چیزی ارزش دارد؟» و «چه زمانی وارد یا خارج شویم؟». روشهای تحلیل را میتوان به کمّی (محاسبات عددی) و کیفی (قضاوت دربارهٔ مدیریت، مزیت رقابتی، مقررات) و نیز به «از بالا به پایین» و «از پایین به بالا» تقسیم کرد.
- از بالا به پایین (Top-Down): اقتصاد کلان ← صنعت ← شرکت.
- از پایین به بالا (Bottom-Up): شروع از شرکت و ارزیابی وضعیت خودش، سپس نگاه به صنعت و اقتصاد.
تحلیل بنیادین و تکنیکال
| ویژگی | تحلیل بنیادین | تحلیل تکنیکال |
|---|---|---|
| پرسش اصلی | ارزش ذاتی چقدر است؟ | چه زمانی و در چه سطحی؟ |
| داده | اقتصاد، صنعت، صورتهای مالی | قیمت و حجم معاملات |
| افق معمول | میانمدت تا بلندمدت | کوتاهمدت تا میانمدت |
| خروجی | ارزش ذاتی و قضاوت ارزان/گران | سیگنال و سطوح قیمتی |
| نقطهٔ ضعف | خطای پیشبینی و کندی تأیید | سیگنال کاذب |
ابزارهای تحلیلگر
سامانهٔ کدال و گزارشهای ناشران، سایتهای رسمی بازار، صفحهگسترده (اکسل) برای محاسبه و مدلسازی، نرمافزارهای نمودار برای تحلیل تکنیکال و پایگاههای دادهی قیمت و حجم. آگاهی از محدودیت هر ابزار به اندازهٔ استفاده از آن مهم است.
روشها رقیب مطلق نیستند؛ بسیاری از تحلیلگران برای انتخاب سهم از بنیادین و برای زمانبندی از تکنیکال استفاده میکنند.
یادآوری: محتوای این درس آموزشی است و توصیهٔ مالی یا سرمایهگذاری نیست؛ مثالهای عددی فرضیاند.
