اقتصاد کلان محیطی است که همهٔ شرکتهای بورسی در آن فعالیت میکنند. تحلیلگر باید بداند تغییر در بازار پول، بودجه و نرخ بهره چگونه به قیمت سهام میرسد.
بازار پول و ارکان آن
بازار پول محل تأمین و سرمایهگذاری کوتاهمدت است. ارکان اصلی: بانک مرکزی (سیاستگذار پولی و ناظر)، بانکها و مؤسسات اعتباری، بازار بینبانکی (وامدهی و وامگیری بانکها از یکدیگر) و ابزارهای کوتاهمدت. بانک مرکزی با ابزارهایی مانند نرخ سپردهٔ قانونی، عملیات بازار باز و تعیین نرخهای بینبانکی بر نقدینگی و نرخ بهره اثر میگذارد.
بودجه و ارکان آن
بودجه شامل درآمدها (مالیات، فروش منابع و داراییها، انتشار اوراق) و هزینهها (جاری و عمرانی) است. وقتی هزینهها بیشتر از درآمدهاست، کسری بودجه پدید میآید؛ راههای تأمین آن شامل انتشار اوراق بدهی دولتی، استقراض از نظام بانکی و استقراض از بانک مرکزی است. هر راه اثر متفاوتی بر نرخ بهره و تورم و در نتیجه بر بازار سهام دارد.
اجزای نرخ بهره
نرخ بهرهٔ اسمی از سه جزء اصلی ساخته میشود: نرخ بهرهٔ واقعی بدون ریسک، انتظار تورم و صرف ریسک (ریسک نکول، نقدشوندگی و سررسید). رابطهٔ فیشر: (۱ + نرخ اسمی) = (۱ + نرخ واقعی) × (۱ + تورم).
اثر بر بازار سرمایه
افزایش نرخ بهره معمولاً (با ثابتبودن سایر شرایط) دو اثر دارد: نرخ تنزیل بالاتر میرود و ارزش فعلی جریانهای آتی سهام کم میشود، و سپردههای بانکی نسبت به سهام جذابتر میشوند. به همین دلیل تحلیلگر نوسانات نرخ سود بانکی را با دقت دنبال میکند.
یادآوری: محتوای این درس آموزشی است و توصیهٔ مالی یا سرمایهگذاری نیست؛ مثالهای عددی فرضیاند.
