برایِ خرید، فروش یا معاملهی ارزِ دیجیتال، معمولاً از یک «صرافی» (Exchange) استفاده میشود. صرافیها بهطورِ کلی به دو دستهی متمرکز و غیرمتمرکز تقسیم میشوند که تفاوتِ آنها روی امنیت، سرعت و مالکیتِ دارایی اثرِ مستقیم دارد.
صرافیِ متمرکز (CEX)
شرکتی واسط (مانندِ بایننس یا نوبیتکس) حساب و موجودیِ کاربران را نزدِ خود نگه میدارد؛ کاربر رمزارز را به کیفپولِ صرافی واریز میکند و از همانجا سفارش میدهد. مزیت: سرعت و سهولتِ بالا، رابطِ کاربریِ ساده، پشتیبانی از ریال/تومان. عیب: کاربر کنترلِ مستقیم بر کلیدِ خصوصیِ داراییاش ندارد و در صورتِ هک یا مشکلِ صرافی، دارایی در معرضِ خطر است.
صرافیِ غیرمتمرکز (DEX)
در DEX (مانندِ Uniswap) هیچ واسطی دارایی را نگه نمیدارد؛ معامله مستقیماً بینِ کیفپولهایِ کاربران و از طریقِ یک قراردادِ هوشمند انجام میشود. مزیت: کاربر همیشه مالکِ کاملِ دارایی خودش باقی میماند. عیب: کارمزدِ شبکه (Gas Fee) گاهی بالاست، پشتیبانیِ مستقیم از ریال وجود ندارد و اشتباهاتِ کاربر (مثلِ واردکردنِ آدرسِ اشتباه) قابلِ بازگشت نیست.