نگار حالا دو منبعِ درآمد دارد و پولِ مازاد کم‌کم جمع می‌شود. پرسشِ بعدی: این پول کجا بماند؟ پیش از پاسخ باید تصویری از وضعیتِ کلیِ خودش داشته باشد: ترازنامه‌ی شخصی.
دارایی، بدهی و ارزشِ خالص
دارایی هر چیزی است که ارزشِ پولیِ آن قابل‌تعیین است یا برایِ شما درآمد می‌سازد (سپرده، طلا، ملک، ابزارِ کار). بدهی تعهدِ پرداخت به دیگری است (وام، قسط، چک). فرمول: ارزشِ خالص = مجموعِ دارایی‌ها − مجموعِ بدهی‌ها.
| بخش | قلم | مبلغِ فرضی (میلیون تومان) |
|---|---|---|
| دارایی | سپرده‌ی بانکی | ۴۰ |
| دارایی | لپ‌تاپ و تجهیزاتِ کار | ۵۰ |
| بدهی | اقساطِ باقی‌مانده | ۲۰ |
| ارزشِ خالص | ۹۰ − ۲۰ | ۷۰ |
چیدمان در گذرِ زمان
ارزشِ خالص عددِ ثابتی نیست: هر ماه با تبدیلِ درآمدِ فعال به دارایی بالا می‌رود و با بدهیِ جدید یا خرجِ بی‌بازگشت پایین می‌آید. سه شاخصِ کاربردی: روندِ ارزشِ خالص، سهمِ دارایی‌هایِ مولد (درآمدزا) از کل، و سهمِ بدهی از دارایی.
سبدِ دارایی و اصولِ ترکیب‌بندی
هر نوع دارایی در بازارِ متفاوتی معامله می‌شود و ویژگی‌هایِ متفاوتی دارد. جدولِ زیر مقایسه‌ی کیفی است، نه توصیه:
| نوع دارایی | نقدشوندگی | نوسانِ قیمت | افقِ زمانیِ معمولاً متناسب |
|---|---|---|---|
| سپرده‌ی بانکی | بالا | کم | کوتاه تا میان‌مدت |
| طلا | بالا تا متوسط | متوسط تا زیاد | میان‌مدت تا بلندمدت |
| سهام و صندوق‌هایِ سرمایه‌گذاری | متوسط تا بالا | زیاد | بلندمدت |
| ملک | پایین | متوسط | بلندمدت |
| دارایی دیجیتال (با رعایتِ مقرراتِ جاری) | متغیر | بسیار زیاد | بلندمدت و فقط با پولِ قابل‌تحملِ زیان |
- اول امنیت، بعد رشد: ذخیره‌ی اضطراریِ نقدشونده و کم‌نوسان
- تنوع: همه‌ی تخم‌مرغ‌ها در یک سبد نباشد
- تناسب با افقِ زمانی: پولی که سه ماهِ دیگر لازم است جایش در ابزارِ پرنوسان نیست
- تحملِ ریسک: اگر افتِ قیمت خوابتان را می‌برد، سهمِ آن بازار در سبدتان زیاد است
نکته: نسبتِ هر بازار در سبد را هدف، افقِ زمانی و تحملِ ریسکِ خودتان تعیین می‌کند؛ ترکیبِ ثابتی برایِ همه درست نیست. این درس روشِ فکر کردن را می‌آموزد و توصیه‌ی سرمایه‌گذاری نیست.