نگار حالا ذخیره‌ی اضطراری دارد و می‌پرسد: «باقیِ پس‌انداز را کجا بگذارم؟» پیش از انتخابِ ابزار باید دو زبان را یاد بگیرد: بازده و ریسک.
ابزارهایِ مالیِ رایج
| ابزار | ماهیت | ریسک و بازده (کیفی) |
|---|---|---|
| سپرده‌ی بانکی | قرض دادنِ پول به بانک با سودِ علی‌الحساب | ریسکِ کم؛ بازدهِ نسبتاً شناخته‌شده |
| اوراقِ بدهی | قرض دادنِ پول به یک ناشر با سودِ دوره‌ای | ریسکِ نکولِ ناشر و تغییرِ نرخ؛ بازدهِ ثابت‌تر |
| سهام | مالکیتِ بخشی از یک شرکت | نوسانِ زیاد؛ بازدهِ نامعلوم |
| صندوقِ سرمایه‌گذاری | سبدی از دارایی‌ها که مدیرِ حرفه‌ای اداره می‌کند | ریسک بسته به نوعِ صندوق و ترکیبِ دارایی‌هایش |
محاسبه‌ی بازده
بازدهِ دوره = (ارزشِ پایان − ارزشِ شروع + درآمدهایِ دریافتی) ÷ ارزشِ شروع. مثال فرضی: خریدِ ۲۰ میلیون، ارزشِ پایانِ سال ۲۱٫۵ میلیون و سودِ دریافتی ۰٫۵ میلیون: (۲۱٫۵ − ۲۰ + ۰٫۵) ÷ ۲۰ = ۱۰٪.
بازدهِ اسمی کل ماجرا نیست؛ باید تورم را هم دید: بازدهِ واقعی = (۱ + بازدهِ اسمی) ÷ (۱ + تورم) − ۱. اگر بازدهِ اسمی ۱۰٪ و تورمِ فرضی ۶٪ باشد، بازدهِ واقعی حدودِ ۳٫۷۷٪ است، نه ۱۰٪.
ریسک چیست؟
ریسک یعنی احتمالِ آن‌که بازدهِ واقعی با انتظارِ شما فرق کند؛ فقط «زیان» نیست، «عدمِ قطعیت» است. به‌طورِ کلی، ابزاری که بازدهِ انتظاریِ بالاتری وعده می‌دهد معمولاً عدمِ قطعیتِ بیشتری هم دارد.
تهیه و تنظیمِ نمودارِ مالی
| نمودار | به چه پرسشی جواب می‌دهد | نمونه |
|---|---|---|
| ستونی | مقایسه‌ی مقدارها در دوره‌هایِ مختلف | درآمد و هزینه‌ی هر ماه |
| خطی | روندِ یک مقدار در گذرِ زمان | ارزشِ خالص در ۱۲ ماهِ اخیر |
| دایره‌ای | سهمِ هر بخش از یک کل | سهمِ هر گروه در هزینه‌های ماه |
گام‌ها در هر نرم‌افزارِ صفحه‌گسترده: ۱) داده‌ها را در ستون‌هایِ منظم وارد کنید. ۲) محدوده را انتخاب و نوعِ نمودار را بزنید. ۳) عنوان و برچسبِ محورها را بنویسید. ۴) ماهانه به‌روز کنید.