علاوه بر داوجونز، چند شاخصِ مهمِ دیگر بازارِ سهامِ آمریکا را از زوایایِ متفاوت می‌سنجند. در این درس دو بورسِ اصلی، یعنی NYSE و نزدک، و شاخص‌هایِ وابسته به آن‌ها را می‌شناسیم.
بورسِ نیویورک (NYSE)
NYSE بزرگ‌ترین بازارِ بورس و اوراقِ بهاداری جهان از نظرِ ارزشِ بازار است و ساختمانِ آن در خیابانِ وال‌استریت (شمارهٔ ۱۱) قرار دارد. امروز مالکیتِ آن با گروهِ ICE (Intercontinental Exchange) است. ساعتِ رسمیِ معامله ۹:۳۰ صبح تا ۴ عصر به وقتِ نیویورک است. بورسِ کوچک‌ترِ «NYSE American» که در کتاب با نامِ قدیمیِ AMEX آمده، برایِ شرکت‌هایِ کوچک‌تر است.
شاخصِ مرکبِ NYSE (NYSE Composite)
شاخصِ مرکب NYSE وضعیتِ بیش از ۲۰۰۰ شرکتِ پذیرفته‌شده در بورسِ نیویورک را نشان می‌دهد (تعدادِ دقیق در طولِ زمان تغییر می‌کند). این شاخص در اواسطِ دهه‌یِ ۱۹۶۰ ساخته شد تا برخلافِ داوجونز که فقط ۳۰ شرکتِ بزرگ دارد، بازدهیِ همه‌یِ سهام‌هایِ عادیِ بورسِ نیویورک را نمایش دهد. برایِ محاسبه‌یِ آن از ارزشِ بازارِ شرکت‌ها استفاده می‌شود؛ شرکت‌هایِ عضو در صنایعی مثلِ املاک، خدماتِ مالی و سرمایه‌گذاری فعالیت می‌کنند و شرکت‌هایِ خارجیِ پذیرفته‌شده در NYSE را هم شامل می‌شود.
بورسِ نزدک (NASDAQ)
نزدک یک بازارِ بورسِ الکترونیکی است که در سالِ ۱۹۷۱ در ایالاتِ متحده تأسیس شد و از ابتدا به یک تالارِ فیزیکیِ خاص وابسته نبوده است. بازارهایِ اصلیِ آن:
- نزدک گلوبال سلکت (Global Select Market): شرکت‌هایِ بزرگ و شناخته‌شده که شرایطِ پذیرشِ سخت‌گیرانه‌یِ مالی و عملیاتی را گذرانده‌اند (در کتاب با نامِ «بازارِ همگانی نزدک» آمده).
- نزدک گلوبال مارکت (Global Market): رده‌یِ میانی که در متنِ کتاب نیامده بود و برایِ کامل‌بودنِ تصویر اضافه شد.
- نزدک کپیتال مارکت (Capital Market): شرکت‌هایِ کوچک‌تر و نوپاتر با شرایطِ پذیرشِ کم‌سخت‌گیرانه‌تر.
نزدک واسطه‌یِ میانِ شرکت‌ها و سرمایه‌گذاران است: شرکت‌هایِ پذیرفته‌شده می‌توانند سهامِ خود را عرضه کنند و سرمایه‌یِ موردِ نیازِ رشد را تأمین کنند. نزدک همچنین پلتفرمِ مهمی برایِ عرضه‌یِ اولیه‌یِ سهام (IPO) است؛ IPO فرآیندی است که در آن شرکتِ خصوصی برایِ اولین‌بار سهامش را به سرمایه‌گذارانِ عمومی عرضه می‌کند.
ساعاتِ معامله‌یِ نزدک
زنگِ آغازِ معامله در ساعتِ ۹:۳۰ صبح به وقتِ شرقیِ آمریکا به صدا در می‌آید و ساعتِ ۴ عصر پایان می‌یابد. علاوه بر این، معاملاتِ پیش از بازار و پس از بازار (تقریباً از ۴ صبح تا ۸ شب به وقتِ شرقی) نیز وجود دارد. در مواقعی نزدک دستورِ توقفِ معامله می‌دهد تا شرکت‌ها اخبارِ تازه را منتشر کنند؛ این توقف‌ها می‌تواند از ۱ ثانیه تا حدودِ یک ساعت و در برخی موارد بیشتر طول بکشد.
شاخص‌هایِ اصلی نزدک
- Nasdaq Composite: همه‌یِ سهام‌هایِ عادیِ پذیرفته‌شده در نزدک (چندین هزار شرکت)؛ سنگینیِ فناوری در آن زیاد است.
- Nasdaq-100: ۱۰۰ شرکتِ غیرمالیِ بزرگِ نزدک؛ پرمعامله‌ترین ابزارِ شاخصیِ نزدک.
S&P 500 و سایر شاخص‌هایِ گسترده
شاخصِ S&P 500 (استاندارد اند پورز ۵۰۰) ۵۰۰ شرکتِ بزرگِ آمریکایی را بر اساسِ ارزشِ بازارِ شناور وزن می‌دهد و رایج‌ترین معیارِ کلِ بازارِ سهامِ شرکت‌هایِ بزرگِ آمریکاست. تفاوتِ وزنِ این دو شاخص در دنیایِ سرمایه‌گذاری گویاست: طبقِ گزارشِ رویترز، تا پایانِ ۲۰۲۴ حدودِ ۲۰ تریلیون دلار دارایی با S&P 500 سنجیده می‌شد، در حالی که دارایی‌هایِ دنبال‌کننده‌یِ داوجونز حدودِ ۱۱۵ میلیارد دلار بود. شاخصِ Wilshire 5000 نیز کلِ بازارِ سهامِ آمریکا را می‌پوشاند (نامش از تعدادِ اولیه‌یِ حدودِ ۵۰۰۰ سهم می‌آید).
| شاخص | تعدادِ شرکت | روشِ وزن‌دهی | نماینده‌یِ چه چیزی است |
|---|---|---|---|
| Dow Jones (DJIA) | ۳۰ | قیمت‌محور | شرکت‌هایِ بسیار بزرگِ منتخب |
| S&P 500 | ۵۰۰ | ارزشِ بازارِ شناور | شرکت‌هایِ بزرگِ آمریکا |
| Nasdaq Composite | چندهزار | ارزشِ بازار | همه‌یِ سهام‌هایِ نزدک |
| Nasdaq-100 | ۱۰۰ | ارزشِ بازار (با اصلاح) | بزرگ‌ترین شرکت‌هایِ غیرمالیِ نزدک |
| NYSE Composite | بیش از ۲۰۰۰ | ارزشِ بازار | همه‌یِ سهام‌هایِ عادیِ NYSE |
| Wilshire 5000 | کلِ بازار | ارزشِ بازار | کلِ بازارِ سهامِ آمریکا |