اثرِ اقتصادِ چین به کالاها محدود نمیشود؛ چین از دو مسیرِ دیگر هم روی سایرِ بازارها اثر میگذارد: از طریقِ ارزهایِ کالامحورِ وابسته به تقاضایِ چین، و از طریقِ تلاشِ خودِ چین برایِ بینالمللیکردنِ پولِ ملیاش.
دلارِ استرالیا: نمایندهیِ غیرمستقیمِ اقتصادِ چین در بازارِ فارکس
استرالیا بزرگترین صادرکنندهیِ سنگِ آهن به چین است و بخشِ بزرگی از صادراتِ کلِ استرالیا به چین میرود؛ به همین دلیل، معاملهگرانِ حرفهای اغلب دلارِ استرالیا (AUD) را نوعی «پروکسیِ معاملاتیِ» اقتصادِ چین در بازارِ فارکس میدانند — وقتی دادههایِ اقتصادیِ چین ضعیف منتشر میشود، حتی بدونِ هیچ خبرِ مستقیمی دربارهیِ استرالیا، AUD معمولاً واکنشِ منفی نشان میدهد، دقیقاً به همان منطقی که در همبستگیِ کالا-ارز در سطحِ بعدی بهصورتِ کامل بررسی خواهد شد.
سایرِ اقتصادهایِ نوظهورِ وابسته به چین
کشورهایِ جنوبِ شرقِ آسیا (ویتنام، مالزی، اندونزی) هم بهعنوانِ حلقههایِ زنجیرهیِ تأمینِ چین و هم بهعنوانِ مقصدهایِ جایگزین برایِ تولیدی که از چین منتقل میشود (روندی که در دورانِ جنگِ تجاریِ آمریکا-چین شتاب گرفت)، رابطهیِ تنگاتنگی با چرخههایِ اقتصادیِ چین دارند. برایِ نمونه، در جریانِ تشدیدِ تعرفههایِ آمریکا-چین طیِ سالهایِ ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۵، وارداتِ آمریکا از ویتنام حدودِ ۳۸٪ و از مکزیک حدودِ ۱۵٪ رشد کرد — نمونهای از پدیدهای که به آن «انتقالِ تجارت» (Trade Diversion) گفته میشود.
بینالمللیسازیِ یوان: هدفِ راهبردیِ چین
چین سالهاست تلاش میکند سهمِ یوان را در تجارتِ جهانی و ذخایرِ ارزیِ کشورها افزایش دهد تا وابستگیِ خودش (و شرکایِ تجاریاش) به دلار را کم کند. دو ابزارِ اصلیِ این راهبرد:
- CIPS (سیستمِ پرداختِ بینبانکیِ فرامرزی): در سالِ ۲۰۱۵ بهعنوانِ زیرساختِ تسویهیِ بینالمللیِ یوان راهاندازی شد — نسخهیِ چینیِ سیستمِ Chips آمریکا. تا اوایلِ ۲۰۲۶، میانگینِ حجمِ روزانهیِ تراکنشهایِ CIPS به حدودِ ۹۹ میلیارد دلار رسیده بود، اما این سیستم هنوز بخشِ زیادی از پیامرسانیِ خود را از طریقِ شبکهیِ SWIFT انجام میدهد و به آن وابسته است، نه مستقل از آن.
- مراکزِ آفشورِ یوان: هنگکنگ همچنان قلبِ تپندهیِ بازارِ آفشورِ یوان است و بیش از دوسومِ کلِ تراکنشهایِ آفشورِ یوان را در خود جای میدهد؛ لندن و سنگاپور در رتبههایِ بعدی قرار دارند.
سهمِ واقعیِ یوان در پرداختهایِ جهانی
با وجودِ این تلاشها، بر اساسِ آخرین گزارشِ ردیابِ یوانِ SWIFT، یوان چهارمین ارزِ فعالِ جهان از نظرِ ارزشِ پرداختهایِ بینالمللی است، با سهمی حدودِ ۳٫۲٪ — رشدی قابلتوجه نسبت به ۱٫۶۵٪ در دو سالِ پیش از آن، اما همچنان بهمراتب کوچکتر از دلار (نزدیکِ ۴۰٪) و یورو (حدودِ ۳۶٫۵٪). نتیجه: یوان درحالِ رشدِ پیوسته در جایگاهِ بینالمللیاش است، اما هنوز فاصلهیِ زیادی تا رقابتِ جدی با دلار در نقشِ «ارزِ ذخیرهیِ اصلیِ جهان» دارد — تصویری که هر معاملهگر باید واقعبینانه در نظر بگیرد و از عناوینِ اغراقآمیزِ رسانهای دربارهیِ «جایگزینیِ زودهنگامِ دلار» پرهیز کند.