در حسابداریِ دولتی، برخلافِ یک شرکتِ بازرگانیِ واحد، منابعِ مالی در «حساب‌هایِ مستقل» (Funds) نگهداری می‌شوند تا مصرفِ هر منبع فقط در همان محدوده‌یِ مجاز قابلِ ردیابی باشد.
چرا حساب‌های مستقل؟
- هر وجهِ عمومی (اعتبارِ جاری، عمرانی، اختصاصی، سپرده) هدفِ مصرفِ متفاوتی دارد
- مسئولیتِ پاسخ‌گویی به تفکیکِ هر وجه سنجیده می‌شود
- جلوگیری از مخلوط‌شدنِ منابعی که قانوناً نباید با هم ترکیب شوند
تراز عملیات دفترکل
مثلِ تراز آزمایشیِ حسابداریِ بازرگانی، تراز عملیاتِ دفترکلِ دولتی هم باید تساویِ جمعِ بدهکار و بستانکار را نشان دهد؛ با این تفاوت که ستون‌هایِ آن معمولاً بر اساسِ «اعتبار / تعهد / هزینه‌یِ قطعی» به‌جایِ «بدهکار/بستانکارِ بازرگانی» چیده می‌شود.
| سرفصل | مانده (میلیون ریال) |
|---|---|
| اعتبارِ مصوب | ۵۰۰ |
| تعهدِ ایجادشده | ۳۲۰ |
| هزینه‌یِ قطعی‌شده | ۲۱۰ |
| مانده‌یِ قابلِ تعهد | ۱۸۰ |
نکته: «مانده‌یِ قابلِ تعهد» یعنی اعتبارِ مصوب منهایِ تعهدهایِ ایجادشده (۵۰۰ − ۳۲۰ = ۱۸۰)؛ این عدد سقفِ خرجِ باقی‌مانده‌یِ آن ردیف تا پایانِ سالِ مالی است.