کنترلهایِ مدیریت مجموعهی رویهها و سازوکارهایی هستند که مدیریت برایِ اطمینان از دستیابی به اهدافِ سازمان، حفاظت از منابع و رعایتِ سیاستها بهکار میگیرد. آزمونِ این کنترلها در حسابرسیِ عملیاتی یعنی سنجشِ اینکه آیا این سازوکارها واقعاً در عمل اجرا و مؤثر واقع میشوند یا نه. برایِ این کار، حسابرس معمولاً بر مبنایِ سه معیارِ کلاسیکِ حسابرسیِ عملیاتی -که به «سه E» معروفاند- قضاوت میکند:
- صرفهیِ اقتصادی (Economy): آیا منابع با کمترین هزینهیِ ممکن تهیه شدهاند؟
- کارایی (Efficiency): آیا نسبتِ ستانده به داده در بالاترین حدِ ممکن است؟
- اثربخشی (Effectiveness): آیا هدفِ نهاییِ فعالیت محقق شده است؟
پرسشهایِ کلیدیِ حسابرسِ عملیاتی حولِ همین سه محور شکل میگیرد؛ برایِ نمونه: «آیا این خرید ارزانترینِ گزینهیِ ممکن بود؟»، «آیا این فرآیند در کوتاهترین زمانِ ممکن انجام شد؟»، و «آیا نتیجهیِ نهایی همان چیزی بود که برنامهریزی شده بود؟».