دارایی‌های ثابت (مانند یخچال فروشگاهی، قفسه یا وسیله‌ی نقلیه‌ی توزیع کالا) در طول عمر مفید خود ارزش خود را از دست می‌دهند؛ این کاهش ارزش با «استهلاک» ثبت می‌شود. رایج‌ترین روش در واحدهای صنفی، «روش خط مستقیم» است که طبق جدول ماده‌ی ۱۵۱ قانون مالیات‌های مستقیم، نرخ ثابتی از بهای تمام‌شده را هر سال به‌عنوان هزینه شناسایی می‌کند. در کنار دارایی‌های مشهود، برخی واحدهای صنفی دارایی «نامشهود» نیز دارند؛ مهم‌ترین نمونه، «سرقفلی» محل کسب است که چون عمر مشخصی ندارد، معمولاً مستهلک نمی‌شود مگر کاهش ارزش آن اثبات شود.
مثال استهلاک خط مستقیم
| شرح | مبلغ |
|---|---|
| بهای تمام‌شده‌ی یخچال فروشگاهی | ۹۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال |
| عمر مفید برآوردی | ۱۰ سال |
| استهلاک سالانه (۹۰,۰۰۰,۰۰۰ ÷ ۱۰) | ۹,۰۰۰,۰۰۰ ریال |
نکته: ثبت استهلاک همیشه بدهکار «هزینه‌ی استهلاک» و بستانکار «استهلاک انباشته» است؛ حساب دارایی هرگز مستقیماً بستانکار نمی‌شود تا بهای تمام‌شده‌ی تاریخی آن در دفاتر باقی بماند.