برای هر رویدادِ مالی، کمکحسابدار باید چهار سؤال را به ترتیب جواب بدهد: کدام حسابها درگیرند؟ هر حساب از چه گروهی است؟ آیا افزایش یافته یا کاهش؟ پس بدهکار میشود یا بستانکار؟
چند مثالِ گامبهگام
- دریافتِ وجه از مشتری بابتِ خدمات: نقد (دارایی) افزایش → بدهکار؛ درآمدِ خدمات (درآمد) افزایش → بستانکار
- پرداختِ اجارهی ماهانه: هزینهی اجاره (هزینه) افزایش → بدهکار؛ نقد (دارایی) کاهش → بستانکار
- خریدِ کالا بهصورتِ نسیه: موجودیِ کالا (دارایی) افزایش → بدهکار؛ حسابهای پرداختنی (بدهی) افزایش → بستانکار
- برداشتِ مالک برای مصارفِ شخصی: برداشتِ مالک (کاهندهی سرمایه) افزایش → بدهکار؛ نقد (دارایی) کاهش → بستانکار
پس از تحلیل، ثبت در «دفترِ روزنامه» درج و سپس به «دفترِ کل» و «دفاترِ معین» منتقل میشود — این زنجیره در سطحهای بعدی بهطورِ کامل توضیح داده میشود.