مالیات بر درآمد بسته به نوعِ شخص، نرخ و نحوه‌یِ محاسبه‌یِ متفاوتی دارد:
| نوعِ شخص | مبنایِ مالیات |
|---|---|
| شخصِ حقوقی (شرکت) | نرخِ ثابت روی سودِ مشمولِ مالیاتِ ابرازی/تشخیصی، طبقِ قانونِ مالیات‌هایِ مستقیم |
| شخصِ حقیقی (کسب‌وکارهایِ انفرادی) | نرخِ پلکانی (تصاعدی)، بسته به سطحِ درآمدِ مشمول |
مثال ساده — شخصِ حقوقی
سودِ مشمولِ مالیاتِ ابرازی ۸۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال و نرخِ مصوبِ مالیاتِ شرکت‌ها ۲۵٪:
مالیاتِ متعلقه = ۸۰۰,۰۰۰,۰۰۰ × ۲۵٪ = ۲۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال
نکته: نرخ‌های مالیاتی و معافیت‌ها (مثلِ معافیتِ صادراتی یا مناطقِ محروم) هر سال ممکن است تغییر کنند؛ همیشه آخرین بخشنامه‌یِ سازمانِ امور مالیاتی را برای سالِ موردِنظر بررسی کنید.