قیمتها و بازدهها اعدادِ نامطمئناند؛ آمار و احتمال زبان کار با همین عدماطمینان است.
آمار توصیفی و استنباطی
- آمار توصیفی: خلاصهکردن دادههای موجود با میانگین، میانه، نما، دامنه، واریانس و انحراف معیار.
- آمار استنباطی: نتیجهگیری دربارهٔ «جامعه» از روی یک «نمونه»؛ مثلاً از روی بازدهِ ۳۶ ماه گذشته دربارهٔ رفتار آیندهٔ یک سهم قضاوت میکنیم.
| شاخص | کاربرد |
|---|---|
| میانگین | مرکز دادهها؛ نسبت به مقادیر پرت حساس است |
| میانه | دادهی وسط پس از مرتبسازی؛ در برابر مقادیر پرت مقاومتر |
| واریانس | میانگین مجذور انحرافها از میانگین |
| انحراف معیار | جذرِ واریانس؛ معیار رایج «پراکندگی» و «ریسک» |
احتمال و ارزش مورد انتظار
احتمال عددی بین صفر و یک است که شانس رخدادن یک پیشامد را نشان میدهد و مجموع احتمال همهٔ حالتهای ممکن برابر یک است. ارزش مورد انتظار میانگینِ وزنیِ نتایج با وزن احتمالهاست.
اگر دو پیشامد مستقل باشند، احتمال رخدادن هر دو برابر حاصلضرب احتمالهاست؛ اگر ناسازگار باشند، احتمال «یکی از آنها» برابر مجموع احتمالهاست.
یادآوری: محتوای این درس آموزشی است و توصیهٔ مالی یا سرمایهگذاری نیست؛ مثالهای عددی فرضیاند.
