شاخص یک عدد خلاصه است که حرکت مجموعهای از اوراق را نشان میدهد. تحلیلگر باید بداند شاخص چگونه ساخته میشود تا بتواند آن را درست بخواند.
انواع شاخص
- شاخص ارزشی (وزنی با ارزش بازار): وزن هر سهم برابر سهم ارزش بازار آن است؛ سهمهای بزرگ اثر بیشتری دارند (مثل شاخص کل).
- شاخص هموزن: همهٔ سهمها وزن برابر دارند؛ رفتار «سهم متوسط» بازار را بهتر نشان میدهد.
- شاخص قیمتی: فقط تغییر قیمت را میسنجد؛ شاخص بازده نقدی و قیمت علاوه بر قیمت، سود نقدی پرداختی را هم لحاظ میکند.
- شاخص صنایع: عملکرد گروههای صنعتی (خودرو، بانک، فلزات اساسی و …) را جدا نشان میدهد.
محاسبهٔ شاخص ارزشی
شاخص = (مجموع ارزش بازار فعلی ÷ مجموع ارزش بازار پایه) × مقدار مبنا.
بازدهٔ بازار
بازدهٔ دورهای شاخص برابر (شاخص پایان − شاخص آغاز) ÷ شاخص آغاز است. در شاخص ارزشی، بازدهٔ سهمهای بزرگ بیشتر اثر دارد، ولی در شاخص هموزن اثر همهٔ سهمها برابر است.
نتیجه: پیش از قضاوت دربارهٔ «حال بازار» باید دید کدام شاخص و با چه وزنی بررسی میشود.
یادآوری: محتوای این درس آموزشی است و توصیهٔ مالی یا سرمایهگذاری نیست؛ مثالهای عددی فرضیاند.
