وقتی جریان‌هایِ نقدیِ آینده با قطعیت شناخته‌شده باشند (شرایطِ اطمینان)، مسئله به مقایسه‌یِ چند قاعده‌یِ تصمیم‌گیری برایِ پذیرش یا ردِ یک پروژه تقلیل می‌یابد. چهار معیارِ رایج عبارت‌اند از ارزشِ فعلیِ خالص (NPV)، نرخِ بازدهِ داخلی (IRR)، دوره‌یِ بازگشتِ سرمایه (Payback) و شاخصِ سودآوری (PI).
| معیار | قاعده‌یِ پذیرش | ضعفِ اصلی |
|---|---|---|
| NPV | مجموعِ جریان‌هایِ نقدیِ تنزیل‌شده منهایِ سرمایه‌گذاریِ اولیه > ۰ | عددی مطلق است؛ مقیاسِ سرمایه‌گذاری را نشان نمی‌دهد |
| IRR | نرخی که NPV را صفر می‌کند > نرخِ بازدهِ موردِ انتظار | فرضِ سرمایه‌گذاریِ مجددِ وجوه با همان IRR؛ در جریان‌هایِ نقدیِ غیرِمتعارف چند ریشه دارد |
| Payback | بازگشتِ سرمایه در کمتر از سقفِ زمانیِ تعیین‌شده | ارزشِ زمانیِ پول و جریان‌هایِ پس از نقطه‌یِ بازگشت را نادیده می‌گیرد |
| شاخصِ سودآوری (PI) | ارزشِ فعلیِ جریان‌هایِ آتی ÷ سرمایه‌گذاریِ اولیه > ۱ | در جیره‌بندیِ سرمایه مفید است اما رتبه‌بندیِ پروژه‌های با مقیاسِ متفاوت را دشوار می‌کند |
در پروژه‌هایِ متقابلاً منحصر‌به‌فرد (Mutually Exclusive)، NPV و IRR می‌توانند رتبه‌بندیِ متفاوتی ارائه دهند؛ نرخی که در آن NPVِ دو پروژه برابر می‌شود «نرخِ تقاطعِ فیشر» نام دارد. زیرِ این نرخ، پروژه با جریانِ نقدیِ زودتر برتری می‌یابد و بالایِ آن، پروژه با جریانِ نقدیِ دیرتر.
مثال: پروژه‌ای با سرمایه‌گذاریِ اولیه‌یِ ۱۰۰ میلیون تومان و جریانِ نقدیِ سالانه‌یِ ۳۰ میلیون تومان به‌مدتِ ۵ سال، با نرخِ تنزیلِ ۱۸٪، NPVِ مثبت دارد و بنابراین طبقِ قاعده‌یِ NPV پذیرفته می‌شود؛ اما تصمیمِ نهایی همیشه باید معیارِ NPV را بر IRR ترجیح دهد، چون فرضِ نرخِ بازتخصیصِ NPV (نرخِ هزینه‌یِ سرمایه) واقع‌بینانه‌تر از فرضِ IRR است.