مارکویتز نشان داد که اگر بازده‌ها تقریباً نرمال باشند یا سرمایه‌گذار مطلوبیتِ درجه‌دوم داشته باشد، هر گزینه را می‌توان تنها با دو پارامتر خلاصه کرد: بازدهِ موردِانتظار (میانگین) و انحرافِ‌معیارِ آن (ریسک). این چارچوب، «ابزارِ انتخابِ میانگین-واریانس» نام دارد و پایه‌یِ نظریه‌یِ نوینِ پرتفوی است.
فرمول: واریانسِ پرتفویِ دو دارایی: σₚ² = w₁²σ₁² + w₂²σ₂² + 2w₁w₂ρ₁₂σ₁σ₂ — که ρ₁₂ ضریبِ همبستگیِ دو دارایی است.
| ضریبِ همبستگی | اثر بر تنوع‌بخشی |
|---|---|
| ρ = +۱ | هیچ کاهشی در ریسکِ پرتفوی رخ نمی‌دهد؛ ریسکِ پرتفوی میانگینِ وزنیِ ساده است |
| −۱ < ρ < +۱ | ریسکِ پرتفوی کمتر از میانگینِ وزنیِ ریسکِ اجزا می‌شود؛ اساسِ منطقیِ تنوع‌بخشی |
| ρ = −۱ | امکانِ ساختِ پرتفویی با ریسکِ صفر با ترکیبِ مناسبِ وزن‌ها وجود دارد |
مجموعه‌یِ همه‌یِ پرتفوهایِ ممکن، «مرزِ کارا» (Efficient Frontier) را می‌سازد: برایِ هر سطح از ریسک، پرتفویی که بیشترین بازدهِ موردِانتظار را دارد. «پرتفویِ حداقلِ واریانس» نقطه‌یِ ابتداییِ این مرز است. قضیه‌یِ «تفکیکِ دو-صندوقی» (Two-Fund Separation) می‌گوید هر پرتفویِ کارا را می‌توان از ترکیبِ خطیِ تنها دو پرتفویِ کارایِ مشخص بازسازی کرد.