در درسِ قبل گفتیم یکی از سه هدفِ رسمیِ PBOC «ثباتِ نرخِ ارز» است. این درس دقیقاً توضیح می‌دهد این ثبات با چه سازوکاری ایجاد می‌شود و PBOC برایِ اثرگذاری بر اقتصاد از چه ابزارهایی استفاده می‌کند.
از میخکوب‌بودن تا شناوریِ مدیریت‌شده
یوان تا سالِ ۲۰۰۵ عملاً به دلارِ آمریکا میخکوب (Pegged) بود. در ژوئیه‌یِ ۲۰۰۵ چین این میخکوب‌بودن را کنار گذاشت و نظامِ «شناوریِ مدیریت‌شده» (Managed Float) را جایگزین کرد؛ در این نظام، ارزشِ یوان آزادانه توسطِ بازار تعیین نمی‌شود (مثلِ یورو یا پوند)، اما به یک نرخِ ثابت هم میخکوب نیست — جایی میانِ این دو حالت.
فیکسینگِ روزانه و بازه‌یِ نوسان
هر روزِ کاری، پیش از بازگشاییِ بازار، PBOC یک نرخِ مرجعِ رسمی برایِ جفتِ USD/CNY اعلام می‌کند که به آن «فیکسینگِ روزانه» یا «پاریتیِ مرکزی» (Daily Central Parity) گفته می‌شود. این نرخ بر مبنایِ میانگینِ پیشنهاداتِ چند بانکِ بزرگِ بازارساز تعیین می‌شود. سپس در طولِ آن روز، یوانِ آنشور (CNY) فقط مجاز است تا سقفِ ۲٪ بالا یا پایینِ همان نرخِ فیکس‌شده نوسان کند؛ اگر بازار بخواهد بیش از این بازه حرکت کند، PBOC از طریقِ مداخله در بازار (خرید یا فروشِ یوان/دلار) مانعِ آن می‌شود.
برایِ نمونه، در ۱۸ سپتامبرِ ۲۰۲۶ (روزِ نگارشِ این درس) PBOC نرخِ فیکسِ USD/CNY را حدودِ ۶٫۷۵۲۱ اعلام کرد — پایین‌تر از فیکسِ روزِ قبل (۶٫۷۵۸۰) و کمی قوی‌تر از برآوردِ رویترز (۶٫۷۰۶۵ را «ضعیف‌تر» تخمین زده بود)، که نشان می‌دهد PBOC در آن روز ترجیح داد یوان را کمی قوی‌تر از انتظارِ بازار فیکس کند؛ این اختلافِ کوچکِ بینِ فیکسِ رسمی و برآوردِ بازار، خودش یکی از ابزارهایِ ظریفِ PBOC برایِ ارسالِ سیگنالِ سیاستی به معامله‌گران است.
ابزارهایِ اصلیِ سیاستِ پولیِ PBOC
| ابزار | کارکرد |
|---|---|
| نرخِ ریپوی معکوسِ ۷روزه (7-Day Reverse Repo Rate) | از سال‌هایِ اخیر به‌عنوانِ نرخِ بهره‌یِ سیاستیِ اصلی معرفی شده — نقشی مشابهِ نرخِ بهره‌یِ هدفِ فدرال‌رزرو |
| تسهیلاتِ وام‌دهیِ میان‌مدت (MLF) | تزریقِ نقدینگیِ میان‌مدت به بانک‌ها، پیش‌تر معیارِ اصلیِ LPR بود |
| نسبتِ ذخیره‌یِ قانونی (RRR) | درصدی از سپرده‌ها که بانک‌ها موظفند نزدِ PBOC نگه دارند؛ کاهشِ RRR نقدینگی را در سیستمِ بانکی آزاد می‌کند |
| نرخِ اصلیِ وام‌دهی (LPR) | نرخِ مرجعِ وام‌دهیِ بانک‌ها به مشتریان؛ جایگزینِ نرخِ بهره‌یِ بنچ‌مارکِ قدیمی از سالِ ۲۰۱۹ |
نرخِ LPR و وضعیتِ آن در سپتامبرِ ۲۰۲۶
از آگوستِ ۲۰۱۹، PBOC نرخِ اصلیِ وام‌دهی (Loan Prime Rate) را به‌عنوانِ مرجعِ جدیدِ وام‌هایِ بانکی جایگزینِ نرخِ بهره‌یِ بنچ‌مارکِ قدیمی کرد. این نرخ از میانگینِ وزنیِ پیشنهاداتِ ۱۸ بانکِ تجاریِ بزرگ به‌دست می‌آید و هر ماه (روزِ ۲۰ام) به‌روزرسانی می‌شود، هرچند لزوماً هر ماه تغییر نمی‌کند. دو نوع LPR وجود دارد: LPR یک‌ساله (مرجعِ اصلیِ وام‌هایِ شرکتی و مصرفی) و LPR بیش‌از-پنج‌ساله (مرجعِ نرخِ وامِ مسکن). تا آگوستِ ۲۰۲۶، این دو نرخ به‌ترتیب ۳٫۰٪ و ۳٫۵٪ بودند و برایِ چندین ماهِ متوالی بدونِ تغییر باقی مانده بودند — نشانه‌یِ یک سیاستِ محتاطانه‌یِ «صبر و مشاهده» از سویِ PBOC در برابرِ نااطمینانی‌هایِ ناشی از رشدِ کندترِ اقتصادِ چین در نیمه‌یِ اولِ ۲۰۲۶ (موضوعِ درسِ بعدی) و تنش‌هایِ ژئوپلیتیکِ خاورمیانه.
چرا این موضوع برایِ یک معامله‌گرِ فارکس مهم است؟
- هرگونه تغییرِ غیرمنتظره در فیکسینگِ روزانه، به‌ویژه اگر جهتِ آن با انتظارِ بازار فرق کند، می‌تواند نوسانِ سریعی در جفت‌ارزهایِ مرتبط با چین و کالاها ایجاد کند.
- کاهشِ RRR یا LPR معمولاً نشانه‌یِ سیاستِ انبساطی و تضعیفِ نسبیِ یوان است؛ برعکس، سیاستِ انقباضی معمولاً یوان را تقویت می‌کند.
- چون یوان کاملاً شناور نیست، واکنشِ آن به اخبارِ اقتصادی معمولاً «آرام‌تر و کنترل‌شده‌تر» از واکنشِ ارزهایِ کاملاً شناور (مثلِ یورو یا پوند) است — نکته‌ای که تحلیلِ تکنیکالِ کلاسیک روی جفت‌ارزهایِ یوان را با محدودیت‌هایِ خاصِ خودش همراه می‌کند.